Ga voor een optimale weergave van deze nieuwsbrief naar de online-versie >


NIEUWSBRIEF


oktober 2016

In deze Nieuwsbrief:
  • Inleiding
  • 150.000 bomen en struiken én meer
  • Cursussen
    • Groen & Doen in uitvoering
    • Cursussen het komend seizoen
  • Vereniging voor heggenvlechten 
  • Wedstrijden heggenvlechten seizoen 2016-2017
  • Reisverhalen 
    • Heggenvlechten in de Morvan
    • Heggen op Bronstijdwallen in Devon
  • Evenementen 
  • Publiciteit 
  • Tot slot 
     


Beste mensen,

Dit is de vierde nieuwsbrief van de Stichting Heg & Landschap. In april (nr. 3) hebben we de balans opgemaakt van het afgelopen seizoen: het heggenvlechten en de aanplant van bomen en struiken. Inmiddels is het oktober. En hoewel ik nog steeds wespen en hommels op de frambozenstruiken zie vliegen, is de eerste nachtvorst gevallen en staat er een fijn, maar schraal en koud windje. De roodborstjes overstemmen alles en iedereen om hun territoria aan te geven en de meidoornstruiken kleuren al prachtig rood. De tekenen zijn duidelijk, het nieuwe seizoen staat voor de deur.

In deze nieuwsbrief onder andere de mijlpaal van 150.000 geplante bomen en struiken, onze cursussen, reisverhalen, van alles over heggenvlechten het komend seizoen en de aankondiging van een congres waarin de ‘eetbare heg’ een belangrijke rol speelt.

Lex Roeleveld
Namens de stichting Heg & Landschap

150.000 bomen en struiken én meer


Heg & Landschap is de Nederlandse partnerorganisatie van de Fondation Yves Rocher, die wereldwijd jaarlijks de aanplant van miljoenen bomen en struiken financieel ondersteunt. De Fondation doet dat in het kader van het programma Plant for the planet, een initiatief van UNEP, de milieuorganisatie van de Verenigde Naties. Hoofddoel van het programma is het versterken van de biodiversiteit.

Bekijk hier het rapport Plantons pour la Planète 2016.



In juli heeft een Frans team bestaande uit de programmaleidster van de Fondation en een vertegenwoordigster van de Franse organisatie voor landelijke heggen en bomen (AFAC) ons bezocht. Drie dagen hebben we met hen rondgereisd, deelnemers gesproken en de resultaten van de boomaanplanten bekeken. De Franse delegatie was onder de indruk van onze aanpak. Een van de punten daarbij was de keuze van de initiatieven die Heg & Landschap ondersteunt. Afgelopen seizoen bijvoorbeeld veel aandacht voor voedselbossen en kleine biologische teeltbedrijven. En daarbij aandacht voor boomplantdagen en initiatieven van wijk- en bewonersgroepen. Naast de keuze van de deelnemers zag de Franse delegatie de productie van inheems, autochtoon plantgoed als een voorbeeld voor Frankrijk. In feite de hele keten van het vergaren van zaden en stekken tot de productie van jonge planten en de certificering er van.  En niet onbelangrijk voor onze samenwerking, het bezoek was naast intensief en inhoudelijk ook informeel en  ontspannen met de meest vriendelijke en warme onthalen bij de bezochte deelnemers. Het weer hielp ook nog een handje. Het resultaat van dit bezoek kon alles bij elkaar niet beter zijn. De samenwerkingsovereenkomst wordt verlengd en het jaarlijks aantal te plaatsen bomen en struiken gaat omhoog. In november zullen we op onze website bekend maken welke initiatieven we graag ondersteunen en hoe geïnteresseerden zich kunnen inschrijven. Wordt dus vervolgd.

Op bezoek bij Marien Abspoel, Paradijsvogelbosje, Almere. Op de foto Marien en Paule Pointereau (AFAC).


Bericht in de Gelderlander. NB: 100.000 moet 150.000 zijn.

Cursussen


De cursus Groen Erfgoed is op 17 september afgerond. Louis Dolmans, voorzitter van de Stichting Heg & Landschap reikte op de slotdag aan de deelnemers hun certificaat uit. 

Op de laatste cursusdag werd er natuurlijk teruggeblikt op de cursus.  De deelnemers waren enthousiast over de inhoud en organisatie van de cursus Groen erfgoed. Veel van hen gaven aan nu ook met andere ogen naar het landschap te kijken.

In de cursus, die voor ons gevoel zo voorbij was, hebben we de beheerpraktijk van ons groene erfgoed onder de loep genomen. We hebben goede én slechte voorbeelden bekeken. Een prachtig praktijkvoorbeeld wat velen inspireerde was  het Landgoed Langakkers. Een zoektocht naar verborgen relicten die ons cultuurlandschap nog rijk is, leidde soms tot verrassende resultaten. Deelnemers deden onderzoek naar wat er in hun eigen omgeving aan cultuurhistorische landschapselementen te vinden is en presenteerden de resultaten.

Deelnemers aan de cursus hebben het initiatief genomen om elkaar ook na deze cursus op te blijven zoeken, en elkaar het bijzonder landschap uit hun omgeving te laten zien. Groen Erfgoed zal hun niet snel meer loslaten!

Ondanks het feit dat de subsidieregeling Groen & Doen stopt, willen we het volgend seizoen deze cursus wederom aanbieden. Wellicht in korte modules en in samenwerking met het Centrum voor Groen Landschappelijk Erfgoed.

We zullen de lezers op de hoogte houden!

Robert Ceelen, cursuscoördinator
 

Vlechtrelict bij grens met Duitsland.


1. Groen & Doen cursussen in uitvoering


In het laatste jaar dat de regeling van kracht is, organiseert Heg & Landschap drie Groen & Doen cursussen: groen erfgoed, heggenvlechten en voedselbossen.  Drie succesvolle cursussen die net afgerond zijn, of waarin de deelnemers met de laatste loodjes bezig zijn.

Uitreiking certificaat.


Cursus Heggenvlechten

De deelnemers aan de Groen & Doen cursus heggenvlechtenwacht nog één cursusdag. Eind november zullen ze hun vaardigheden nog eens goed opfrissen. Daarna evalueren we de cursus en worden de certificaten uitgereikt. We zullen er dan weer een groep goede heggenvlechters bij hebben. Sommigen zullen we vast terugzien tijdens de jaarlijkse masterclass en ze zullen aan een of meer wedstrijden meedoen.

Statieportret deelnemers.


Cursus Voedselbossen

Tijdens de 7e cursusdag in september werd landgoed Roggebotstaete bezocht. Het hoofdthema tijdens ons bezoek was het houden van vee, met de op Roggebotstaete aanwezige wolvarkens in de hoofdrol. Afgelopen weekeinde tijdens cursusdag 8 zijn de deelnemers verdeeld over 8 groepen begonnen met het uitwerken van hun ontwerpopdrachten. In de meeste gevallen waren de locaties al door de groepjes bezocht om zo een goed beeld van de huidige situatie en ontwerpmogelijkheden te krijgen. De cursus zal eind november worden afgerond met de presentatie van de verschillende ontwerpen.

Bezoek voedselbos Vlaardingen.


2. Groen & Doen cursussen het komend seizoen


Cursus heggenvlechten

De cursus heggenvlechten is elk jaar weer een groot succes. Ook deze winter staan er weer een aantal cursussen heggenvlechten gepland. Enkele cursusdagen zijn al volgeboekt. Het is zaak om er snel bij te zijn. De eerste cursusdag is op zaterdag 5 november In Brummen. Kijk op het programma en geef je snel op. Kijk voor meer informatie over heggenvlechten ook op www.heggen.nu/heggenvlechten.


Cursus groen erfgoed

De cursus Groen erfgoed zal in een andere opzet ook komend seizoen weer van start gegaan. Belangrijk verschil met de recente Groen & Doen cursus Groen erfgoed is dat geïnteresseerden zich ook kunnen inschrijven per module van 1 of 2 dagen. Het cursusprogramma zal half november via onze nieuwsbrief en op onze website bekend worden gemaakt.


Cursus eetbare heg

De Groen & Doen cursus Voedselbossen  zal door het stoppen van de subsidieregeling niet herhaald worden.  Wel gaan we cursusdagen organiseren rond diverse thema’s die verband houden met ‘eetbare heggen’ zoals ontwerp en aanleg, het gebruik en onderhoud van fruitbomen en het bevorderen van de bijenstand bijvoorbeeld. Geïnteresseerden zullen zich kunnen inschrijven per module van 1 of 2 dagen. Het cursusprogramma zal half november via onze nieuwsbrief en op onze website bekend worden gemaakt. De stichting Van Akker naar Bos start in januari 2017 de zesdaagse cursus Omschakelen naar natuurlijke landbouw. Klik hier voor meer informatie. 

Vereniging voor Heggenvlechten opgericht


De nieuwe Vereniging voor Heggenvlechten is op 4 september officieel ingeschreven. Bij de notaris zijn de statuten vastgesteld, de inschrijving bij de KvK is gedaan en de eerste vergadering van het bestuur heeft plaats gevonden. Het bestuur van de vereniging bestaat uit Peter Ceelen (voorzitter), Rob Juijn (penningmeester) en Hans van Berlo (secretaris).
 
Het doel van onze nieuwe vereniging is om het heggenvlechten bij een breed publiek bekend te maken. Daarmee willen we ook een bijdrage leveren aan uitbreiding en beter beheer van onze landelijke heggen.
 
We gaan ons doel bereiken door:
- Kennis te vergaren en vooral ook te delen
- Evenementen te organiseren en initiatieven daartoe te ondersteunen
- Heggenvlechters op te leiden
- Het onderzoek naar het heggenvlechten te bevorderen
- Bijdragen aan een het duurzaam beheer van heggen, en
- Aanleg van heggen stimuleren.
 
Nu deze formaliteiten zijn afgehandeld zal de aandacht de komende tijd uit gaan naar het werven van leden (kijk hiervoor op www.verenigingvoorheggenvlechten.nl), het maken van ons werkplan en dat uit te voeren. Aan de slag dus.

We nodigen iedereen die het heggenvlechten een warm hart toedraagt om lid te worden en onze werkzaamheden te ondersteunen.

Hans van Berlo, secretaris

Word nu lid! Kijk voor meer informatie op www.verenigingvoorheggenvlechten.nl

Wedstrijden heggenvlechten seizoen 2016-2017


In Nederland

Het ziet er naar uit dat er dit jaar, net als afgelopen jaar, weer 3 kampioenschappen heggenvlechten in Nederland georganiseerd zullen worden:
  1. Heggenvlechten voor ons erfgoed. Op zaterdag 14 of zondag 15 januari, landgoed Bonenburg, Heerde. Drie vlechtstijlen (Maasheggen, staken&binders, vrije stijl), één set beoordelingscriteria, diverse prijzen. Organisatie Heg & Landschap i.s.m. gemeente Heerde. Wil je meedoen, mail dan naar stichting@hegenlandschap.nl.
  2. Kromme Rijnstreek kampioenschap heggenvlechten. Zaterdag 11 februari in Bunnik. E.e.a. onder voorbehoud. Drie vlechtstijlen (Maasheggen, staken & binders, vrije stijl), één set beoordelingscriteria, diverse prijzen. Organisatie Heg & Landschap i.s.m. Landschap Erfgoed Utrecht en Stuurgroep Kromme Rijnlandschap. Nog niet mogelijk om je hiervoor op te geven.
  3. Nationaal kampioenschap Maasheggenvlechten. Zondag 12 maart, Boxmeer. Maasheggenstijl, diverse prijzen. Organisatie stichting Landschapsbeheer Boxmeer i.s.m. Staatsbosbeheer en Heg & Landschap. Inschrijving nog niet geopend. Kijk op www.maasheggen.nl.

    Bekijk onderstaande video's om alvast in de stemming te komen:
Kromme Rijnstreek Kampioenschap Heggenvlechten 2016
NK Maasheggen vlechten 2016

In Engeland

Op 21 oktober wordt de National Hedge Laying Competition gehouden in Chester, een prachtige plaats op de grens met Wales. De eendaagse wedstrijd vindt plaats op een oud, betoverend mooi landgoed. Een aantal gildeleden zal de wedstrijd bijwonen en twee zullen aan het kampioenschap deelnemen. De toegang is gratis. Kijk hier voor meer informatie en hieronder naar een korte video van Damon Peacock:
Bekijk de video van Damon Peacockover de National Hedge Laying Competition.

Reisverhalen


We ontvingen twee enthousiaste reisverslagen. Hans van Berlo, secretaris van de Vereniging voor Heggenvlechten, bezocht de Morvan. De Morvan is één van de van oudsher arme streken in Frankrijk waar het heggenvlechten eigenlijk nooit helemaal is verdwenen. Hans bezocht onder andere het bezoekerscentrum van het Parc du Morvan en trof er een voor ons oude bekende aan: Philippe Hoeltzel, onvermoeibaar strijder voor het ambacht. 


Heggenvlechten in de Morvan (Frankrijk) – Hans van Berlo


Inmiddels al weer een paar jaar (enthousiast) aan het vlechten wilde ik ook eens over de grens gaan kijken. Een jaar of 10 geleden had ik in de Morvan in de Bourgogne in Frankrijk het heggenlandschap al bewonderd in al zijn authenticiteit. Nog niet zo lang geleden zal het in Nederland er ook zo uit gezien hebben. Destijds vielen me de soms vreemd gevormde oude vlechtsporen al op.

In Saint-Brisson hebben we het Maison du Parc Naturel Régional du Morvan opgezocht, een centraal punt waar vanuit het natuurpark wordt aangestuurd. Denk daarbij aan natuurbeleid en -beheer. Daar heb ik met Philippe Hoeltzel (verantwoordelijke Erfgoed) kennis gemaakt. Als je hem vertelt dat je ook heggenvlechter bent (plesseur, maar in het morvanees zijn er meerdere benamingen voor) wordt je meteen met alle egards behandel. Je wordt al snel bedolven onder alle plannen die  hij heeft en hij vertelt over de Mois de la Plechie en Morvan, de maand van het heggenvlechten in de Morvan, die elk jaar in maart wordt georganiseerd. Tijdens de Mois de plechie wordt er in veel dorpen in de Morvan door jong en oud gevlochten.

De stijl van vlechten in de Morvan is, je zou zeggen, vanzelfsprekend Verschillend van de stijlen die wij kennen: men slaat eerst de staken in de grond en begint dan te leggen en te vlechten. Voor zover ik kon zien wordt er niet afgewerkt met wilgentenen of iets vergelijkbaars. Na een aantal jaren van onderhoud aan de heg, wordt deze de andere kant op gelegd.

Natuurlijk tijdens mijn bezoek ook volop heggen bewonderd. Je komt er vooral hazelaar tegen, maar ook meidoorn, sleedoorn en roosachtigen. Reden genoeg om nog weer eens naar de Morvan terug te gaan.

Vlechtrelict bij Bibracte, de oude Keltische nederzetting op de Mont Beuvray, Morvan.


Heggenvlechten in de Morvan.


Maja Kooistra, bestuurslid van de stichting Heg & Landschap, was op reis zuidwest Engeland. Land van heggen, houtwallen, appelcider en heggenvlechters. Maja is er op bezoek geweest bij de ecoloog en voorzitter van de Devon Hedge Group, Rob Wolton en onderzoekt op de haar eigen wijze de mysterieuze lijnen, vormen en beplanting van eeuwenoude wallen. 


Heggen op Bronstijdwallen in Devon (Engeland) – Maja Kooistra


Inleiding

Begin van de zomer stuurde Peter Ceelen, voorzitter van de Vereniging voor Heggenvlechten, een nieuwsbericht door van de Devon Hedge Group. Deze groep had in Dartmoor een aantal karakteristieke Middeleeuwse hagen, die op met stenen afgezette wallen (hedgebanks) groeiden bezocht, met tot doel om eens precies te kijken naar de ouderdom van deze hagen. Dergelijke hagen groeien op perceelsgrenzen. De perceelsindelingen in Dartmoor stammen doorgaans uit de Bronstijd (2000 - 800 j. voor Chr.), de Middeleeuwen (450 - 1500 j. na Chr.) of de Moderne tijd (na 1500 j. na Chr.). De basis van deze perceelsindelingen bestaat meestal uit een wal, die opgebouwd is uit grond met stenen en aan twee kanten is afgezet met gestapelde stenen. Dit om erosie tegen te gaan. De meeste hagen komen op de Middeleeuwse wallen voor en bestaan uit al of niet aangeplante inheemse bomen en struiken. Soms zijn ze gevlochten. De perceelindelingen uit de Bronstijd worden reaves genoemd (foto 1). Zij bestaan uit regelmatige, rechthoekige eenheden, die geen relatie met de topografie hebben.

De Middeleeuwse ontginningen hebben meer organische vormen en zijn gerelateerd aan de topografie en de bodemgesteldheid. De ontginningen uit de Moderne tijd daarentegen bestaan weer uit rechtlijnige begrenzingen, maar deze volgen wel de topografie en omvatten grotere gebieden. Omdat Dartmoor uit heuvels bestaat, die door begrazing grotendeels kaal zijn, kun je als je op een helling staat soms al deze ontginningstypen in het landschap zien liggen. De Middeleeuwse wallen met hun groene hagen vallen in de zomer meteen op.

(foto 1) Restant van een Bronstijd perceelsafscheiding, reave, in begraasd gebied.

 

Veldbezoek Devon Hedge Group aan Dartmoor

De Devon Hedge Group heeft een aantal locaties bezocht waar Middeleeuwse hagen op Bronstijd reaves aansluiten. Het was niet moeilijk om deze te vinden omdat de aanwezige reaves sinds hun ontdekking en herkenning rond 1960 goed door landschapsarcheologen in kaart zijn gebracht. Daarbij was al opgevallen dat sommige reaves aansloten op delen van Middeleeuwse wallen. Een aantal deskundigen uit deze Group heeft de samenstelling van de laatstgenoemde wallen en die van de vegetatie erop bekeken en zij konden niet anders dan vaststellen dat het deels vroegmiddeleeuwse hagen moeten zijn, die liggen op oude wallen die verschillende keren zijn gerepareerd (foto 2). Een aantal reaves komt in een rechte lijn in het verlengde van het begin van een Middeleeuwse heg aan en gaat erin op. Na enkele honderden meters buigen de Middeleeuwse hagen om en komt de reave weer tevoorschijn, die nog steeds in dezelfde richting weer verder  doorloopt (foto 3). De basis van deze Middeleeuwse hagen kan dus een Bronstijd begrenzing zijn. Dat is knap oud.

(foto 2) Oude Middeleeuwse hazelaarshaag met vlechtrelicten, op een deels geërodeerde wal met een Bronstijd kern van een reave.


(foto 3) Reaves op extensief begraasde heuvels, die in de dalen overgaan op Middeleeuwse hagen die op wallen liggen.

 

Vergelijking met Nederland

In Nederland kennen we de rechthoekige wallen als perceelsscheidingen van de Celtic Fields. Dit zijn akkers uit de IJzertijd (800 - 50 j. voor Chr.), die op Pleistocene zandgronden voorkomen. Op deze wallen hebben regelmatig hagen gestaan, maar ze zijn in latere fasen soms verbreed en gebruikt om graan op te verbouwen. Wij hebben de ouderdom van deze wallen pas goed vast kunnen stellen aan de hand van onderzoek aan de bodems die onder deze IJzertijd wallen begraven lagen. Dit bleken karakteristieke Bronstijd bodems te zijn waarin nog gangsystemen van boomwortels en hun omzettingen te herkennen waren en het bijbehorende spectrum van stuifmeelkorrels aanwezig was. Bij mijn weten zijn er in Nederland geen wallen als perceelscheidingen uit de Bronstijd bekend. Dat ligt voor de hand omdat er in die tijd in Nederland zwerflandbouw werd bedreven.    
                 

De vegetatie

In de Bronstijd was het landschap, zowel in Dartmoor als in Nederland dicht bebost. Op de in die periode aangelegde wallen, zullen dan van zelf weer bomen en struiken zijn gaan groeien. Dit geldt ook voor het grootste deel van de IJzertijd en houdt dus in dat er vanaf die tijd in Nederland heggen op wallen voorkomen. Omdat ik als bodemkundige aan het onderzoek van wallen en akkers in Celtic Fields heb meegewerkt was ik heel benieuwd naar deze Middeleeuwse hagen die op oudere Bronstijd wallen aanwezig zouden zijn. Samen met de voorzitter van de Devon Hedge Group, Robert Wolton, heb ik in september deze hagen en wallen bekeken en er is geen spelt tussen te krijgen. De stenen van de reaves lopen gewoon door in deze Middeleeuwse hedgebanks en de basis daarvan kan dan ook niet anders dan een reave uit de Bronstijd zijn. Reaves zijn al vanaf de vroege Bronstijd aangelegd. De oudste echte hagen op wallen zullen dan ook op de reaves aanwezig zijn geweest.


Ligging van de reaves in het landschap

Het feit dat het land in de Bronstijd dicht bebost was levert ook een verklaring op voor de positie van de reaves in het landschap. Mensen hadden geen overzicht van de topografie en gebruikten andere manieren om zich in het landschap te oriënteren. Gezien de gebruikte oriëntaties van hun stenen monumenten, de rijen opgerichte stenen (foto 4) , de reaves en markeringen van openingen en richtingen met grotere stenen in steencirkels zijn dit de gangbare magnetische veldlijnen geweest, die ook bij de andere in Europa voorkomende steentijd monumenten gebruikt zijn. Magnetische veldlijnen zijn verdichtingen in het magnetisch veld van de aarde. Het verloop van deze banen wordt direct bepaald door de magnetische polen en de draaiing van de aarde om zijn as. De hoofdrichtingen zijn noord-zuid volgens de magnetische noord- en zuidpool (171°  naar 351°) en oost-west die daar loodrecht opstaat (81° naar 261°). De andere gebruikte richtingen zijn de diagonalen noordwest-zuidoost en zuidwest-noordoost. Deze richtingen zijn vanaf de steentijd tot ver in de Middeleeuwen, toen het kompas werd uitgevonden, gebruikt bij de aanleg van belangrijke monumenten, van hunebedden, Romeinse hoofdsteden tot de oudste Christelijke kerken.

De reaves waarvan ik in het veld de kompasrichtingen heb opgemeten volgden dezelfde hoofdrichtingen. In de literatuur wordt vermeld dat deze niet aan de topografie gerelateerde oriëntaties een spirituele reden moeten hebben gehad. Dat komt omdat deze oriëntaties hetzelfde zijn als die bij steencirkels en de in rijen opgerichte stenen, die aan spirituele onderwerpen gekoppeld worden. Dat hadden ze ook, want deze richtingen werden gekoppeld aan het pad van de zon langs de hemel, de seizoenen van het jaar en de levensfasen van de mens. In het wereldbeeld van pre-christelijke volken verwezen deze richtingen naar donker en licht, het verborgene en het geopenbaarde, dood en leven, het verleden en de toekomst. Als je de kaarten waarop de reaves staan aangegeven bekijkt, zie je dat de lengterichting van veel reaves van zuidwest naar noordoost verlopen. Zo waren de akkers, in de bosgebieden, gericht naar de zone aan de hemel waar de zon in de zomer opkomt, die de gewassen met zijn licht en warmte moet laten groeien, bloeien en vruchtdragen. Maar het was ook praktisch want zo ontvingen zij de eerste morgenzon en kon het land het snelste opwarmen.

Stenenrijen uit de Bronstijd volgen magnetische veldlijnen. De stenenrij op de foto verloopt oost-west (richting 81° naar 261° in plaats van 90-180 °). Archeologen nemen aan dat deze een spirituele functie hebben. Deze oost-west richting werd gekoppeld aan het pad van de zon, die ook het pad door het leven weergeeft, van het begin van nieuw leven, waar de zon opkomt, tot aan het einde ervan, waar de zon ondergaat.



Gebruikte literatuur:
  • Nieuwsbrief juni 2016 Devon Hedge Group; Newman, Phil: The Field Archaeology of Dartmoor, English Heritage, 2011.
  • Spek, Theo, Groenman-Van Waateringe, Willy, Kooistra, Maja J. and Bakker, Lidewey: Formation and land-use history of Celtic fields in North-West Europe – an interdisciplinary case study at Zeijen, The Netherlands. European Journal of   Archaeology 2003, Vol. 6(2): 141-173.
  • Kooistra, Maja J, & Maas, Gilbert J.: The widespread occurrence of Celtic field systems in the central part of the Netherlands. Journal of Archaeological Science 2008, 35: 2318-2328.

Evenementen


Op vrijdag 9 december organiseert de stichting Van Akker naar Bos een congres over natuurlijke landbouw. In natuurlijke landbouw spelen bomen en struiken een cruciale rol. Een heggen is idealiter opgebouwd uit kruiden-struiken-bomen. Zulke heggen vangen zoveel mogelijk zonlicht op, bedekken de bodem en hebben wortelstelsels met  een groot bereik. Dat is waar men in de natuurlijke landbouw naar streeft. Een ‘eetbare heg’ is een prachtige invulling van natuurlijke landbouw. Wil je meer met heggen en voedselproductie, bekijk dan het programma en schrijf je in voor het tweede Van Akker naar Bos congres:  www.akkernaarbos.nl/congres-2016/

Publiciteit

  • Heg & Landschap presenteerde zich bij een aantal evenementen. In mei op een mooie natuurdag op landgoed Het Leusveld in Brummen. Met hazelaartakken hebben Hans van Berlo en Lex Roeleveld een mooie demo heg gevlochten die veel aandacht trok.

Demonstratieheg van hazelaartakken aan het einde van de natuurdag.

  • Eind juli hebben we samen met de stichting Van Akker naar Bos een stand ingericht tijdens de eerste, goed bezochte St Joapik streekmarkt in Markelo. Begin oktober is tijdens de Open Dag van het Nederlands Ecologisch Onderzoekinstituut (NIOO) in Wageningen een stuk heg gevlochten op de houtwal die we er 6 jaar gelden hebben aangeplant. De open dag werd druk bezocht (ruim 2.000 belangstellenden). Er was veel belangstelling voor het vlechten. Medewerkers van het NIOO zullen de bijna 400 meter lange heg de komende 4 jaar vlechten. Met enige begeleiding van onze kant.


Open Dag van het Nederlands Ecologisch Onderzoekinstituut (NIOO) in Wageningen.

 
  • Contactdag Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed (KIEN) op 24 september in Culemborg over het borgen van immaterieel erfgoed door het uitvoeren van het erfgoedzorgplan. Heg & Landschap is hiervoor ingedeeld in de categorie potentiele voorbeeldprojecten. In de bijeenkomst werd nadrukkelijk gesteld dat erfgoed levend is. Het zit in de harten en hoofden van mensen en wordt alleen door nieuwe generaties overgenomen als het aangepast wordt aan de eigen tijd en nieuwe behoeften. Dit zijn voor Heg & Landschap dan ook de uitgangspunten voor het heggenvlechten.
  • In augustus heeft Louis Dolmans, voorzitter van Heg & Landschap, een kritische brief naar het tv programma PAUW gestuurd n.a.v. laatdunkende opmerkingen van Herman Pleij over de inventaris immaterieel erfgoed. Het KIEN heeft de brief op haar website gepubliceerd. We hebben geen reactie van de PAUW-redactie op de brief ontvangen.
  • Audiotour NS. De NS heeft een audio-app ontwikkeld waarmee treinreizigers naar verhalen over het landschap kunnen luisteren. Voor deze audiotour heeft Lex Roeleveld een verhaal over landelijke heggen ingesproken. Het audiotour project wordt gepresenteerd tijdens de Dutch Design Week van 22-30 oktober in Eindhoven. Het heggenverhaal zal een van de verhalen zijn die op het traject Utrecht-Eindhoven zal proefdraaien. Wanneer dat zal gebeuren is nog niet bekend.

Tot slot


Stuur ons je op- en aanmerkingen over deze Heg & Landschap nieuwsbrief. Stuur hem s.v.p. door naar collega’s, vrienden en kennissen die mogelijk geïnteresseerd zijn (zie link onderin).

De volgende Heg & Landschap nieuwsbrief staat gepland voor half december. Mocht je een bijdrage willen leveren in de vorm van een kalenderpunt, mededeling, bijzondere waarneming of ervaring, laat ons dat dan weten. Stuur een of meer foto’s mee die vrij zijn van copyright als jpg of png en tenminste 500 Kb grootte.

De fotobijdragen in dit nummer zijn van: Robert & Peter Ceelen, Gerard Verschooten, Sophie Thomasset, Hans van Berlo, Froukje Rienks, Perro de Jong en Lex Roeleveld. Waarvoor dank.

Ik wens jullie een mooie start van het nieuwe winterseizoen toe.


Lex Roeleveld

namens de stichting Heg & Landschap



De geelgors (Emberiza citrinella) is kenmerkend voor een kleinschalige, afwisselende omgeving van akkers en weiden, doorkruist met heggen en houtwallen. Het aantal geelgorzen is de afgelopen decennia sterk gedaald door ruilverkaveling en verschraling van hun leefgebied. De geelgors staat symbool voor de missie van de Stichting Heg & Landschap: uitbreiding en goed beheer van heggen in een natuurrijk, renderend cultuurlandschap.
© 2016 stichting Heg & Landschap.

Afzender:
Stichting Heg & Landschap
Zesmorgen 56
6666 HS Heteren
stichting@hegenlandschap.nl
Voeg dit adres toe aan uw adresboek.

Stuur deze email door.
Hier kunt u uw adresgegevens wijzigen.
Wilt u deze nieuwsbrief niet meer ontvangen? Schrijf u dan hier uit.

ontwerp en realisatie mwfy beeld&taal